Huisdieren
Diabetes mellitus, algemeen bekend als diabetes, treft niet alleen mensen, maar ook honden en katten. Net als bij mensen kunnen er complicaties optreden.
Diabetes ontstaat door een tekort aan insuline of een ongevoeligheid ervoor. Insuline is een hormoon dat door de alvleesklier wordt geproduceerd en de glucosewaarde in het lichaam reguleert. Glucose is de belangrijkste vorm van bloedsuiker en een belangrijke bron van celenergie. Het komt voornamelijk uit het voedsel dat uw hond eet. Insuline reguleert de productie van glucose door de lever en triggert het lichaam om overtollige glucose op te slaan. Bij diabetes is het insulineniveau onvoldoende om de lever te stoppen met glucose produceren of om het lichaam te stimuleren om het overschot op te slaan.
Zonder de mogelijkheid om glucoseproductie af te schakelen of glucoseopslag mogelijk te maken, stijgen de glucosewaarden in het bloed tot het punt waarop de nieren het overtollige glucose in de urine laten lekken. Dit overtollige glucose trekt water aan en creëert een groter dan normaal urinevolume, wat op zijn beurt overmatige dorst en waterconsumptie bij het dier veroorzaakt. De eerste klinische tekenen dat uw hond diabetes heeft ontwikkeld, zijn overmatig drinken (polydipsie) en overmatig plassen (polyurie).
Uw hond kan ook plotseling gewichtsverlies vertonen als gevolg van afbraak van eiwitten en vetten om glucose en ketonen in de lever te produceren. (Ketonen zijn organische verbindingen die vrijkomen wanneer lichaamsvet wordt afgebroken voor energie. Deze reactie treedt op wanneer er onvoldoende insuline in het lichaam is om glucose uit de bloedbaan naar de cellen te transporteren.) Andere tekenen kunnen zijn: verhoogde eetlust, inspanningsintolerantie, vorming van staar en aanhoudende terugkerende infecties.
Het Somogyi-effect treedt op wanneer het bloedglucoseniveau van een hond plotseling scherp omhoog schiet (hyperglykemie) na een periode van lage bloedglucose (hypoglykemie). De hypoglykemische episode triggert de afgifte van hormonen die de lever aangeven om meer glucose in het systeem af te geven. Somogyi kan in gang worden gezet door toediening van een insulinedosis die te hoog is, of het kan het gevolg zijn van een schommeling in bloedglucoseniveaus tijdens de slaap. Een hond bij wie Somogyi wordt vermoed, kan eerst hongerig, rusteloos of slaperig worden, en vervolgens polydipsie (overmatige dorst) en polyurie (overmatig plassen) vertonen nadat het lichaam reageert door meer glucose in het bloed af te geven.
Een hyperglykemische episode kan enkele dagen duren. De dierenarts van uw hond zal gedurende een korte periode na de episode het bloedglucose moeten monitoren om Somogyi definitief te kunnen diagnosticeren.
Staar komt vaker voor bij diabetische honden dan bij diabetische katten. Overtollige glucose triggert een toestroom van water naar de lens van het oog en een afbraak van de lensstructuur, waardoor een wazigheid ontstaat die tot verlies van gezichtsvermogen leidt. Diabetische retinopathie, als gevolg van veranderingen in de retinale bloedvaten, komt voor, maar zelden.
Insuline is de meest gebruikte vorm van behandeling voor diabetes. Het is speciaal bereid voor langzame absorptie door het lichaam en wordt subcutaan toegediend (onder de huid), omdat insuline een eiwit is en door het spijsverteringsstelsel wordt afgebroken als het in tabletvorm wordt toegediend. Insuline is breekbaar en moet voorzichtig worden behandeld: grondig mengen vóór toediening en nooit invriezen, verhit of te hard schudden. Injekties worden een- of tweemaal per dag gegeven, afhankelijk van de behoeften van de individuele hond. Een studie van de University of Pennsylvania wees uit dat de meeste honden het beter doen op tweemaal daagse dosering. Bepaalde dieetvoedingsmiddelen op voorschrift, zoals aanbevolen door een dierenarts, kunnen insuline-therapie effectief aanvullen.
Hondendiabetes is veelvoorkomend en kan worden beheerst met een juiste en vroege diagnose en passende behandeling, inclusief regelmatige insuline-therapie. Het behouden van een positieve houding en goede communicatie met uw dierenarts zal ervoor zorgen dat uw hond jarenlang gezond en gelukkig blijft.