Hoe dierenartsen het spermaaantal bij honden controleren

Inleiding

Dierenartsen, in samenwerking met fokkers, voeren een reeks tests uit op het zaad van dekkingreuen vóór de dekking. Omdat het dekkingsgeld van de reu vaak afhangt van het aantal pups dat hij succesvol zeugt, zijn vruchtbaarheidstesten essentieel voor elk succesvol fokprogramma. Leeftijd, algehele gezondheid en de frequentie van ejaculatie in een bepaalde periode beïnvloeden het aantal spermatozoïden. Een vruchtbaarheidsevaluatie vertelt de fokker hoe waarschijnlijk het is dat de reu de teef bevrucht en helpt bepalen wanneer een oudere reu met pensioen mag gaan.

Zaadverzameling

Dierenartsen gebruiken vaak een "teaser" teef – een teef in de hitte – die aan de reu wordt voorgesteld om een erectie te stimuleren. Na het rijden wordt de penis zo gepositioneerd dat deze in een kunstmatige vagina (een gespecialiseerde plastic buis, verwarmd tot de lichaamstemperatuur van de hond) glijdt. De reu mag ejaculeren in de kunstmatige vagina en het verzamelde zaad wordt warm gehouden voor laboratoriumanalyse.

Laboratoriumanalyse

Een dierenarts die een zaadmonster op vruchtbaarheid controleert, begint meestal met een haemocytometer – een klein handinstrument dat met wiskundige formules het aantal cellen in een specifiek gebied telt. De dierenarts verdunt een klein deel van het zaad met een chemische stof van de fabrikant van het instrument; de verdunningsfactoren variëren per fabrikant. Na het plaatsen van een deel van het verdunde zaad op het laadplatform van de haemocytometer, vermenigvuldigt de dierenarts het aantal cellen in een centraal vierkante millimeter om het totale aantal spermacellen per ejaculatie te berekenen. Normaal aantal bij honden: 200 tot 2.000 miljoen spermacellen per ejaculatie.

Veterinaire zaadevaluatie omvat meestal ook andere laboratoriumtests om de vruchtbaarheid volledig te bepalen. Omdat een hoog witbloedcellaantal kan wijzen op een infectie die het spermaaantal verlaagt, wordt het aantal leucocyten (witte bloedcellen) in de ejaculaat geteld met de haemocytometer. Normaal: minder dan 2.000 per milliliter. De spermatozoïden worden ook gecontroleerd op:

Motiliteit: Beweging van de spermatozoïden door het zaadplasma.
Morfologie: Afwijkingen in grootte, vorm en uiterlijk die de spermatozoïde onvruchtbaar maken.
Alkalische fosfatase in zaadplasma: Een laagge concentratie wijst op onvolledige ejaculatie of obstructie van de zaadbuisjes (vas deferens).

Andere tests kunnen bacteriële/virale infecties omvatten die onvruchtbaarheid veroorzaken.

Hondenfokken