Huisdieren
Huisdieren
Tandankylose is een proces waarbij een tand uiteindelijk verwraakt raakt met het bot eronder. Het treedt onder verschillende omstandigheden op, de meest voorkomende is feliene tandresorptie. Ankylose van de tand kan diverse problemen veroorzaken voor de kat, van moeilijk eten tot een gebroken tand. Het kan elk type kat beïnvloeden, van huiskat of wilde kat, tot grote exotische katten.
Tandankylose betreft drie van de parodontale weefsels: het parodontale ligament, cementum en alveolair bot. Het parodontale ligament is een structuur van sterke kollagevezel die bloedvaten en zenuwen bevat. Cementum is de stof die het worteloppervlak van de tand bedekt; het lijkt sterk op bot. Het parodontale ligament hecht zich in het cementum om de tand te ankeren aan het alveolaire bot.
Het parodontale ligament hecht de tandwortel aan het alveolaire bot. Infectie of chronische ontsteking kan schade aan het parodontale ligament veroorzaken. Bij tandankylose is het parodontale ligament ten dele of ten gronde vernietigd, en het cementum op de tandwortel verwraakt met het alveolaire bot.
Een van de functies van het parodontale ligament is om als schokdemper te fungeren voor de tand tijdens het kauwen. Zonder het ligament is er geen flexibiliteit in de tand, waardoor deze makkelijker breekt. Daarnaast, omdat de tandwortel stevig met het bot verwraakt is, kan de extractie van een ankylose tand bijzonder moeilijk zijn. Het proberen te verwijderen kan tandbreuken, kaakbreuken of beide veroorzaken, evenals ernstige bloeding. Speciale zorg en speciale instrumenten zijn vereist voor deze extracties.
Een ziekteproces waarin ankylose vaak voorkomt, is feliene tandresorptie (ook wel feliene odontoclastische resorptieve letsel of FORL genoemd). Volgens het Animal Emergency Center hebben 72 procent van de katten ouder dan vijf jaar ten minste één FORL. Bij deze ziekte begint het parodontale ligament te degenereren en de parodontale ruimtes worden smaller. De kollagevezel van het parodontale ligament wordt vervangen door bot-cementumweefsel. Cellen die osteoclasten heten, beginnen de worteloppervlakte in het cementum te vernietigen. De tandwortels hechten aan het bot, wat resulteert in ankylose. Uiteindelijk wordt het emaille geresorbeerd of breekt door de onderliggende tandschade. Een kat met FORL kan zijn eetlust verliezen of weigeren hard voer te eten; het kan overmatig speekselen en zich algemeen onwel voelen. Als de tandkroon breekt, kan de FORL erg pijnlijk zijn voor de kat.
Tandankylose wordt gediagnosticeerd door tandheelkundige röntgenfoto's. Als een kat die een tandheelkundig onderzoek ondergaat extracties nodig heeft, moeten eerst röntgenfoto's gemaakt worden om de tandwortelstructuren te evalueren en naar ankylose te kijken. Extractie is de meest voorkomende behandeling bij ankylose, hoewel sommige tandartsen wortelkanaalbehandeling uitvoeren als alternatieve behandeling.