Peesletsel bij paarden: soorten, behandeling en preventie

Anatomie en risico

Pezen: vezelzige snaren (spier-bot), deel van suspensorisch systeem. Flexibel, maar bij overrekking → letsel. Rekbaar tot 8% voor scheuring (AAEP). Tekenen: ongewone warmte/zwelling benen, gangafwijkingen, plotselinge lamheid.

Soorten peesletsel

Bowed tendon (gescheurde pees)

Veelvoorkomend sportpaarden, ook actieve paarden. Meestal voorbenen. Scheur in oppervlakkere/diepe digitale buigpees (kanonbeengebied). Zwelling achterzijde onderbeen.

Peesruptuur

Ernstig, intense pijn. Pees rekken tot na capaciteit → snappen/scheuren. Knapgeluid, zwelling, hitte. Fetlock (vruchtbeentje) kan zakken (geen ondersteuning). Directe actie: afstappen, dierenarts bellen.

Geleerde pees (lacerated tendon)

Diepe sneden schaden pezen. Zorgvuldige behandeling → voorkom littekenvorming (permanente handicap). Monitor infectie, volg dierenartsinstructies.

Behandeling: RUST is gouden standaard

"Geen behandeling laat pees genezen zonder adequate rust" (Dr. Carol Gillis, Texas Vet News).
Stalrust + dagelijkse handwandeling. Geen complete inactiviteit → pees krimpt → herletselsrisico.
Lopende behandeling/therapie voor beste resultaat. Meeste paarden na 6 maanden actief schema.

Preventie

Hoefverzorging: goed gebalanceerde, correct getrimde hoef → minder peesbelasting, natuurlijke gang. Regelmatig schema (kaal/gehoefd).
Omgeving: oneffen/gevaarlijk terrein noteren. Extra voorzichtig nat/bevroren weer.
Conditie: overgewicht/ondergetraind = niet klaar voor zware rit. Dagelijks 30-45 min wandelen = pezen versterken zonder stress. Voor rit: 10 min opwarming.

Paardengezondheid