Huisdieren
Huisdieren
Net als alle wezens die kunnen zien, zijn vogels gevoelig voor verschillende aandoeningen die de gezondheid van hun ogen kunnen beïnvloeden. Twee van de ernstigste vogel-infectieuze oogziekten zijn mycoplasmale conjunctivitis en psittacose (sih-tuh-KAW-suhs). Wetenschappers hebben voorbeelden van mycoplasmale conjunctivitis gevonden bij talrijke vogelsoorten, maar sinds 1994 verspreidt de ziekte zich snel onder huismussen, wat de bijnaam "huismus-oogziekte" heeft opgeleverd. Psittacose is zo genoemd omdat het een veelvoorkomende aandoening is bij gedomesticeerd pluimvee zoals papegaaien (uit de familie van de psittaciden) en kalkoenen. Sommige mensen noemen psittacose "papegaaienkoorts".
De symptomen van beide soorten oogziekten beginnen veelal als ooginfecties bij mensen. Huismus-oogziekte begint als een infectie veroorzaakt door de bacterie Mycoplasma gallisepticum. De ogen van getroffen vogels kunnen roodheid, zwelling en afscheiding vertonen. In sommige gevallen kunnen de ogen volledig dichtzwellen. Psittacose, veroorzaakt door een bacterie genaamd Chlamydophila psittaci, beïnvloedt zowel het spijsverteringsstelsel als de ogen. Naast oogafscheiding kunnen symptomen onder meer verminderde eetlust en diarree zijn.
Beide aandoeningen kunnen dodelijk zijn voor vogels. Slachtoffers van huismus-oogziekte kunnen blind worden, waardoor ze kwetsbaar worden voor roofdieren en zichzelf niet meer kunnen voeden. Zo'n vogel sterft doorgaans kort na het verlies van zijn gezichtsvermogen. De snelle verspreiding van de ziekte bedreigt het evenwicht van vogelpopulaties in sommige gebieden. Psittacose kan ook leiden tot blindheid of de dood.
Mycoplasmale conjunctivitis vormt weinig gevaar voor mensen. Psittacose kan echter gemakkelijk op mensen overdragen, meestal door contact met geïnfecteerde vogels of hun uitwerpselen. Mensen die veel contact hebben met huisvogels, zoals werknemers in dierenwinkels of dierenartsenpraktijken of vogeleigenaren, zijn het meest vatbaar. Bij mensen vertoont de ziekte symptomen die lijken op griep. Als deze onbehandeld blijft, kan ze echter dodelijk zijn. Sinds 1996 hebben jaarlijks ongeveer 50 Amerikanen psittacose opgelopen. De meeste kregen succesvol behandeling met antibiotica.
De beste manier om de verspreiding van vogelooginfecties te beperken is door observatie en preventie. Burgers kunnen wilde vogels waarvan wordt vermoed dat ze een ziekte dragen melden bij het FeederWatch Program van de Cornell University, waarvan het adres in de bronsectie hieronder is vermeld. Het programma volgt vogelziekten voor onderzoek en preventie. Wanneer men een vogel tegenkomt die mogelijk aan ziekte is gestorven, moeten mensen direct contact met het kadaver vermijden. Huisdierbezitters moeten kooien schoon houden en ophoping van vogeluitwerpselen voorkomen. Een dierenarts moet onmiddellijk elke vogel onderzoeken die symptomen van psittacose vertoont. Mensen die verdenken geïnfecteerd te zijn, moeten ook onmiddellijk behandeling zoeken.