Witte spierziekte, anders bekend als Voedingsgerelateerde Spierdystrofie, wordt veroorzaakt door een tekort aan vitamine E, seleen, of beide. Als het bij geboorte aanwezig is, wordt het aangeboren spierdystrofie genoemd; als de onset later is, kan het worden aangeduid als endemische spierdystrofie. Het komt voor bij alle boerderijdiersoorten, vooral kalveren, lammeren, kids en veulens. Klinische indices omvatten stijfheid, zwakte en liggendheid. Klinische diagnose kan worden bevestigd door verhoogde niveaus van spierenzymen (CK en AST); lage niveaus van vitamine E en seleen in het dieet, weefsel en serum; en spierdegeneratie. Aangedane spieren zijn bij dissectie meestal bleek.
Incidentie van witte spierziekte
- Hoewel witte spierziekte vroeger veelvoorkwam, zijn rapporten van deze ziekte bij pasgeboren rundkalveren nu zeldzaam. Dit kan te wijten zijn aan het toegenomen gebruik van vaccinaties wereldwijd. De ontwikkeling van betere voeders heeft ook de incidentie van endemische spierdystrofie verminderd. Doorgaans binnen de eerste tien dagen ontvangt de pasgeborene injecties van vitamine E en seleen om de ziekte te voorkomen. In gevallen waarin witte spierziekte wordt vermoed, worden voedingsstoffentekorten meestal gevonden.
De biochemie van de ontwikkeling van witte spierziekte
- Dieetpoly-onverzadigde vetzuren, ongewoon inspanning en snelle groei zijn uitlokkende factoren bij het ontwikkelen van witte spierziekte. Vitamine E en seleen beschermen beide celmembraan tegen vrije radicalen, die peroxidering van de membraanlipiden veroorzaken. Vitamine E vermindert hydroperoxideformatie, die vrije radicalen zowel binnen als buiten de cel vernietigt. Seleen is een essentieel element van het enzym glutathionperoxidase, een enzym dat van binnen de cel werkt om zijn membranen en organellen te beschermen tegen peroxiderende schade. Bij lage niveaus van vitamine E of seleen worden celmembraan beschadigd, waardoor te veel calcium binnenkomt en de mitochondriën worden gewond. De mitochondrion, de energiebron van de cel, is nodig om homeostase te handhaven. Letsel resulteert in celdood of segmentale necrose.
Geschiedenis van endemische spierdystrofie
- In 1953 rapporteerden Dokters Blaxtar en Sharman van het North of Scotland College of Agriculture dat spierdystrofie van zoogende rundkalveren vrij veelvoorkomend was. De ziekte trad op op 15 tot 25 procent van alle boerderijen die runderen fokten, en de incidentie op deze boerderijen benaderde af en toe 90 procent. De ziekte leek op experimentele vitamine E tekort en leverolietoxiciteit syndroom van kalveren. Het trad meestal op bij kalveren die binnenshuis in het voorjaar werden geboren van moeders die sinds de vorige herfst waren gehuisvest, en het wintervoer tendeerde laag te zijn in alfa-tocopherol (vitamine E). Leverolie was de gebruikelijke behandeling.
Een casestudy van aangeboren spierdystrofie
- Sameeh Abutarbush en Otto Radostits, dierenartsen aan het Western College of Veterinary Medicine in Saskatchewan, Canada, bestudeerden een dertien uur oude Aberdeen Angus vrouwelijk kalf dat werd opgenomen in hun Large Animal Clinic voor liggendheid en onvermogen te bewegen. Gebaseerd op de klinische bevindingen, verhoogd serum creatine kinase, en verlaagd serum vitamine E en seleen niveaus, vermoedden de artsen aangeboren spierdystrofie. Een spierbiopsie, die de diagnose had kunnen bevestigen, werd niet uitgevoerd. De artsen vermoedden dat het onvermogen van het kalf om te zooghen was veroorzaakt door zwakte van de tongspieren. Verdere complicaties waren te wijten aan een gebrek aan eiwit en immunoglobulinen uit biest. Het kalf werd behandeld met ondersteunende vochttherapie, vitamine E en seleen, met een positief resultaat. In hun rapport uit 2003 stelden ze dat gevallen van aangeboren spierdystrofie nu zeer zeldzaam zijn.
Behandeling en preventie
- Behandel vroege gevallen van witte spierziekte met parenterale injectie van vitamine E en seleen. Een dierenarts moet worden geraadpleegd voor een nauwkeurige diagnose en behandeling, aangezien hoge niveaus van seleen giftig zijn. Meet seleen gehele bloedniveaus en alfa-tocopherol plasmavolumes. Seleen- en vitamine E tekorten kunnen ook leiden tot reproductiefalen en breekbaarheid van rode bloedcellen door verhoogde oxidatieve schade.
- Voorkom witte spierziekte door vitamine E en seleen voedingssupplementen aan drachtige moederdieren, of door strategische orale en/of parenterale vitamine E en seleen aan drachtige moederdieren of jonge dieren op de wei.
