Huisdieren
Huisdieren
Celademhaling is het proces waarbij planten en dieren zuurstof gebruiken om glucose (suiker) om te zetten in ATP (adenosine trifosfaat), wat de energiemunt van de cel is. ATP wordt vervolgens gebruikt om alle activiteiten van de cel van stroom te voorzien, inclusief groei, voortplanting en beweging.
De algemene vergelijking voor celademhaling is:
$$C_6H_{12}O_6 + 6O_2 \rightarrow 6CO_2 + 6H_2O + energie$$
In deze vergelijking reageert glucose (C6H12O6) met zuurstof (O2) om koolstofdioxide (CO2), water (H2O) en energie in de vorm van ATP te produceren.
Celademhaling vindt plaats in de mitochondria van cellen. Mitochondria zijn kleine organellen die vaak worden aangeduid als de "krachtcentrales" van de cel omdat ze ATP produceren.
Het proces van celademhaling kan worden verdeeld in drie hoofdstadia:
1. Glycolyse. Dit is het eerste stadium van celademhaling, en het vindt plaats in het cytoplasma van de cel. Tijdens glycolyse wordt glucose afgebroken in twee moleculen pyruvaat, die vervolgens worden omgezet in acetyl-CoA.
2. De citroenzuurcyclus (Krebs-cyclus). Dit is het tweede stadium van celademhaling, en het vindt plaats in de mitochondria. Tijdens de citroenzuurcyclus wordt acetyl-CoA verder afgebroken, en de vrijgekomen energie van dit proces wordt gebruikt om ATP, NADH en FADH2 te produceren.
3. Oxidatieve fosforylatie. Dit is het derde en laatste stadium van celademhaling, en het vindt plaats in het binnenmembraan van de mitochondria. Tijdens oxidatieve fosforylatie worden elektronen overgedragen van NADH en FADH2 op zuurstof, en de vrijgekomen energie van dit proces wordt gebruikt om protonen over het binnenmembraan van de mitochondria te pompen. Dit creëert een protonengradiënt, die wordt gebruikt om de synthese van ATP aan te drijven.