Huisdieren
Huisdieren
Honden verrijken het leven van mensen al ongeveer 10.000 jaar. Wat begon met honden die in dezelfde gebieden vertoefden als mensen, is uitgegroeid tot een complexe sociale relatie waarin Fido vaak het bed van zijn baas deelt. In deze band kunnen mensen en honden elkaar beïnvloeden via zowel non-verbale als verbale signalen. Of de vocalisatie van honden – met name blaffen – werkelijk een bewuste communicatievorm is, moet nog worden onderzocht.
Op basis van DNA-analyse zijn gedomesticeerde honden geëvolueerd uit wolfachtige voorouders. Honden zouden zich tussen 14.000 en 135.000 jaar geleden hebben ontwikkeld uit wolfachtige voorouders. Het proces van domesticatie blijft onzeker. Bioloog Raymond Coppinger stelt dat wolven zichzelf grotendeels hebben gedomesticeerd. Naarmate mensen minder nomadisch werden en nederzettingen stichtten, grepen wolven de kans op een constante voedselvoorziening en begonnen ze afval te plunderen bij deze nederzettingen. In de loop van de tijd raakten ze gewend aan mensen, en hun 'vluchtafstand' – de afstand waarop ze wegrennen – werd kleiner. Coppinger suggereert dat deze tolerantie voor mensen in opeenvolgende generaties werd gefokt, en tussen 7.000 en 8.000 jaar geleden waren honden volledig geïntegreerd in de menselijke samenleving.
Het afgelopen decennium is er een intense discussie geweest over de ware aard en evolutie van communicatie bij diersoorten, inclusief mensen. Hoewel wetenschappers uiteenlopende en vaak extreme meningen hebben over de evolutie van de menselijke taal, zijn het er allemaal over eens dat diercommunicatiesystemen fundamenteel en kwantitatief verschillen van de menselijke taal. Diercommunicatiesystemen bezitten niet de rijkdom en onbeperkte expressie die in de menselijke taal weerspiegeld wordt. De beroemde linguïst Noam Chomsky definieert deze unieke eigenschap als de 'macht van recursie' – het vermogen om een eindige set elementen – letters en woorden – te nemen en een onbeperkte verscheidenheid aan expressies voort te brengen. Een vergelijkbaar vermogen komt bij geen andere soort dan de mens voor.
Door de jaren heen hebben mensen blaffen – een primaire vocalisatie bij honden – toegeschreven aan een vermogen tot communicatie, niet alleen tussen honden, maar ook tussen honden en mensen. Wetenschappelijk onderzoek levert echter weinig zekerheid op over de ware aard van blaffen. In een studie uit 2002 analyseerde Sophia Yin, onderzoeker aan de Universiteit van Californië, de akoestische kenmerken van blaffen bij honden tijdens perioden van isolatie, spel en verstoring. Hoewel ze vond dat blaffen tijdens spel en isolatie hoger in frequentie, korter in duur en meer tonaal was dan verstoringsgeblaf, kon ze niet akoestisch onderscheid maken tussen speel- en isolatiegeblaf. Ze concludeerde dat de akoestische structuur van blaffen varieert met de context, zelfs binnen individuele honden, wat suggereert dat blaffen specifieke functies vervult.
In haar studie uit 2009 biedt Kathryn Lord, onderzoeker aan de Universiteit van Massachusetts Amherst, een andere theorie over de aard van blaffen. Door acht verschillende akoestische parameters te analyseren, gaven Lord en haar team de wetenschappelijke gemeenschap de eerste precieze en functionele definitie van blaffen. Met deze parameters stelt Lord dat andere dieren ook blaffen – herten, apen en vogels bijvoorbeeld – maar in veel mindere mate dan gedomesticeerde honden. Ze concludeert dat blaffen geen systeem van bewuste communicatie is, maar eerder een auditief signaal dat verband houdt met een coöperatief, anti-predator gedrag dat 'mobbing' wordt genoemd. Mobbing treedt op als reactie op een indringer, vooral wanneer het dieren conflictinge motivaties heeft om zijn grondgebied te verdedigen of te vluchten. De mobbing-roep – blaffen – dient om de indringer weg te jagen, maar vocaliseert ook dit interne conflict. Ze stelt dat gedomesticeerde honden veel vaker blaffen dan andere soorten omdat ze vaak in situaties worden geplaatst die tot zo'n conflict leiden, zoals opgesloten in kooien of achter een hek.