Huisdieren
Huisdieren
Bijenkasten worden al sinds de oudheid gehouden. Bijen zijn sociale insecten met een reeks vaardigheden: ze produceren koninklijke gelei, was, "bijenbrood", kleverige vallen van propolis om binnendringers te stoppen en, natuurlijk, honing. Imkerij en honingoogst zijn al duizenden jaren bekend bij mensen. Hoe bijen hun honingraat creëren is een fascinerende studie.
Honingraten zijn essentieel opslagcompartimenten bestaande uit veel zeshoekige cellen. Deze cellen hebben twee primaire functies. Ze worden gebruikt om bijeneieren te broeden, en zo de kolonie aan te vullen naarmate de eieren uitkomen en uitgroeien tot larvale en volwassen vormen. Ze worden ook gebruikt om voedsel op te slaan, zoals stuifmeel (voor eiwit om de jongen te voeden) en honing (voor de hele kolonie te eten). De honingraten zijn de hoofdinfrastructuur van de kraam, beschermd door het exterieur van de kraam tegen de elementen en vijanden.
Honingraten worden gebouwd van bijenwas. Bijen tussen 12 en 15 dagen oud scheiden dit af uit wasklieren als een bijproduct van honingconsumptie; de suikers in de honing worden verwerkt tot was, wat de bijen als rauwmateriaal in de honingraatconstructie gebruiken. Bijen vorm de was met hun kauwwerkjes en poten. Let op dat wespen, die geen wasklieren hebben, een vergelijkbaar proces van raatconstructie volgen. In plaats van nectar en stuifmeel te zoeken, schrapen wespen houtpulp van waar ze het kunnen vinden om raten te bouwen. Wespen – die geen honing produceren – gebruiken raten uitsluitend voor het opslaan van eieren.
Het is onbekend waarom bijen altijd de kenmerkende zeshoekige vorm van honingraatcellen gebruiken. Een verklaring is dat de zeshoek een toevallig maar onvermijdelijk resultaat is van het in elkaar knijpen van zoveel cellen. De honingraatcellen worden van alle kanten gelijkmatig samengedrukt. Dit fenomeen treedt ook op met bellen, initieel rond in vorm tot ze in platte zijden worden geperst. Een tweede verklaring is dat een zeshoek bewust gekozen wordt omdat de vorm zelf optimaal gebruik maakt van beperkt materiaal en oppervlakte, meer dan een cirkel of vierkant bijvoorbeeld.
Een kraam kan honderden of duizenden bijen bevatten, en de honingraat is een nauwkeurige, geordende, wiskundig efficiënte structuur voor de voorraden van de kolonie. Eenmaal de honing geproduceerd of het stuifmeel verzameld, wordt het in een van de ratencellen geplaatst en verzegeld met een wasbarrière. Dit biedt een extra beschermingsniveau. Voor cellen die eieren bevatten (de broedraat genoemd), blijven de larven in de cellen tot ze oud genoeg zijn om te vertrekken. Ze worden gevoed door andere bijen tot ze oud genoeg zijn om zelf op voedselzoek te gaan.
Imkers houden bijen om honing, was en zelfs koninklijke gelei te verzamelen. Wanneer deze materialen voldoende overvloedig zijn, verwijderen imkers vaak de gehele honingraat in het proces. Moderne technieken, zoals verplaatsbare imkerframes, stellen honingraten in om na de honingoogst weer in de kraam te plaatsen, in tegenstelling tot oudere praktijken die vaak resulteerden in de vernietiging van de kolonie.