Huisdieren
Huisdieren
Katten hebben drie bloedgroepen—A, B en de extreem zeldzame en nog niet volledig begrepen AB. Onafhankelijk geërfd, werd AB voor het eerst beschreven in de jaren 1960 en lijkt recessief te zijn ten opzichte van het A-gen maar dominant ten opzichte van B. Katten van groep B hebben speciale problemen, meestal geassocieerd met fokkerij.
Bloedgroep is erfelijk. Kittens krijgen één gen van elke ouder, ofwel een A of een B. A is het dominante gen en wordt altijd uitgedrukt. Gevolglich moeten katten met bloedgroep B twee B-genen hebben. Bloedtesten onthullen fenotype (waarneembare eigenschap) maar niet genotype (werkelijke genetische samenstelling achter de eigenschap). Daarom is er geen manier om te zeggen of een kat met bloedgroep A twee A-genen of een A en een B heeft.
In tegenstelling tot mensen hebben katten geen universeel compatibele bloedgroep, dus testen is belangrijk vóór een transfusie. Alle katten hebben antilichamen die vreemd bloed zullen aanvallen. Katten van groep A hebben relatief lage anti-B antilichamen, dus ze kunnen enige B-bloed tolereren, bijvoorbeeld groep A-bloed dat het recessieve B-gen draagt. Type B-katten kunnen daarentegen bijna onmiddellijk sterven als ze type A-bloed krijgen.
Het grootste probleem dat met bloed van groep B samenhangt, is bloedgroepincompatibiliteit (BGI) of “Fading Kitten Syndrome.” Ook bekend als neonatale isoerythrolyse, het treedt op wanneer type A-kittens worden geboren van een moeder van type B. Door haar colostrum (eerste melk), vallen haar anti-A antilichamen de rode bloedcellen van de kittens aan, meestal met de dood tot gevolg. Overlevende kittens zijn geelzuchtig, passen bruinrode urine en kunnen de puntjes van hun staarten verliezen.
Als BBI binnen de eerste paar uren wordt herkend, worden getroffen kittens uit de moeder verwijderd. Ze kunnen bloedtransfusies van type B krijgen van “gewassen” cellen die niet zullen worden vernietigd door de anti-A antilichamen van de moeder. Over het algemeen wordt BGI te laat gedetecteerd en zijn er praktische moeilijkheden bij het transfuseren van pasgeboren kittens.
Een optie is om te stoppen met het fokken van katten van groep B. Dit beperkt de keuze van dieren en is praktisch alleen in rassen waar type B zeldzaam is. Ten tweede is het mogelijk om alleen katten van groep B (vrouwen) te paren met kater van groep B (mannen). Opmerkelijk is dat dit uiteindelijk de verhouding van katten van groep B in het ras verhoogt. Ten slotte kunnen kittens de eerste dag of zo met de hand worden gevoed, waardoor ze worden verhinderd om colostrum van hun moeder van groep A te zuigen.
Bloedgroep moet in overweging worden genomen bij het fokken van raskatten, het kruisen van verschillende rassen, het gebruiken van willekeurig gefokte katten om nieuwe rassen te creëren, en bij het hybridiseren van huiskatten met wilde soorten, waar de incidentie van verschillende bloedgroepen nog niet bekend is. Een zeer wenselijke uitkruising kat kan gewenste eigenschappen introduceren, maar kan ook een ongewenste bloedgroep introduceren.
Bepaalde rassen zijn alleen type A, waaronder Siamese, Burmese, Tonkinees en Russisch Blauw. Anderen, zoals de Maine Coon, Ragdoll en willekeurig gefokte huiskat, vertonen een lage B-frequentie, van 1 tot 10 procent. De Abessijn, Himalayaan, Perzisch, Sphynx en Schotse Vouwoor hebben tot 20 procent B-frequentie, terwijl de Cornish Rex en Devon Rex tot 50 procent kans hebben op bloedgroep B. Statistieken variëren van land tot land.