Huisdieren
Huisdieren
Kunstmatige inseminatie (KI) is een veelgebruikte methode om runderen te fokken. Sperma wordt van een stier verzameld, in straws geplaatst en, indien nodig, ingevroren voor opslag met vloeibare stikstof. Wanneer de geselecteerde koe bronst, gebruikt een dierenarts of KI-technicus instrumenten om het sperma in de voortplantingsweg van de vrouw te introduceren en de koe te bevruchten.
De eerste stap in het KI-proces is het verzamelen van sperma van de stier. Sperma wordt doorgaans verzameld met behulp van een kunstmatige vagina of door elektro-stimulatie. Na afname wordt sperma onderzocht op kwaliteit. Als de kwaliteit acceptabel is, wordt het sperma verlengd met een verdunner om het geschikter te maken voor bevriezing en bevruchting. Omdat de gemiddelde afname voldoende sperma kan opleveren om verschillende koeien te insemineren, wordt sperma vaak ingevroren met vloeibare stikstof en in individuele straws opgeslagen voor later gebruik.
Zodra het sperma succesvol is verzameld, getest op kwaliteit en verlengd, is het klaar om in de voortplantingsweg van de koe te worden geplaatst. Voor een succesvolle bevruchting moet de koe in de bronst zijn, of "in estrus", omdat dit het moment is waarop de vrouw het meest vruchtbaar is. Koeien komen doorgaans elke 21 dagen in de bronst wanneer ze niet zwanger zijn, en bronst wordt gedetecteerd door op "staande bronst" te letten. Dit betekent dat de koe zal staan om door een ander dier te worden bereden, meestal een andere koe in de kudde. Zodra bronst is gedetecteerd, moet de koe binnen ongeveer 12 uur worden geïnsemineerd.
Het daadwerkelijke inseminatieproces vindt plaats zodra bronst is gedetecteerd en de vruchtbaarheid optimaal is. Een dierenarts of KI-technicus brengt een handschoenhand in de rectum van de koe en lokaliseert de baarmoederhals. De andere hand brengt vervolgens de inseminatiebuis in de vagina. De handschoenhand in de rectum van de koe wordt gebruikt om de inseminatiebuis door de baarmoederhals te leiden waar het sperma wordt afgezet. Beter bevruchtingspercentage wordt bereikt wanneer het sperma diep in de baarmoederhals wordt ingebracht, dus precisie betaalt zich uit.
Het belangrijkste voordeel van kunstmatige inseminatie is dat het de pool van beschikbare vaders vergroot waaruit een fokker kan selecteren. Superieure vaders zijn beschikbaar voor meer fokkers en een grotere populatie koeien. Dit betekent ook dat een vader meer nakomelingen kan hebben. Terwijl een stier doorgaans 50 tot 60 koeien per fokseizoen kan bevruchten via natuurlijke dekking, kan dezelfde stier met KI een vrijwel oneindig aantal koeien per jaar bevruchten.
Hoewel KI veel voordelen heeft, vereist het wel gespecialiseerde kennis en aanzienlijk meer tijd dan natuurlijke fokkerij. Koeienbezitters kunnen ook extra kosten maken voor extra arbeid.