Huisdieren
Huisdieren
Sponzen zijn ongewervelden – dieren zonder ruggengraat. Eenvoudige spons: smalbekervorm. Twee cellagen met gelatinachtig mesohyl ertussen. Centrum: holle spongocoel. Grote opening (osculum) aan één einde, kleine poriën (ostia) aan zijkanten. Cellen vormen losse eenheid. Verschillende celtypes, elk gespecialiseerde functie.
Choanocyten: cellen met gegeldragertjes (flagella). Door ongolvende beweging creëren ze waterstroom. Water binnen via poriën, door spongocoel, uit via osculum.
Sponzen hechten aan oceaanbodem. Kunnen niet jagen, maar waterstroom treft plankton (miniatuur planten/dieren) in spons. Choanocyten hebben trechtervormige kragen (collars) aan flagella voet, vangen plankton. Eten via fagocytose.
In mesohyl: amoebocyten (cellen met eigen beweging). Kruipen naar kragen choanocyten, halen overig voedsel, eten wat nodig, transporteren rest naar cellen buitenlaag.
Amoebocyten produceren stevige stof voor lichaamsstevigheid. Sommige soorten: spongine (keukensponzen). Andere: glasachtige stof. Anderen: calciumcarbonaat skelet.
Geen zenuwstelsel, maar elke cel ontvangt prikkels onafhankelijk (Campbell, Reece, Mitchell 'Biology').
Cellen nabij poriën/osculum kunnen samen trekken en sluiten (Biology).
Sommige amoebocyten veranderen tot eicellen of zaadcellen. Zaadcellen via waterstroom naar andere spons. Choanocyten vangen zaad, veranderen vorm, transporteren naar eieren. Bevruchting. Zygoten (bevruchte cellen) hebben flagella, zwemmen weg, hechten op geschikte basis, starten nieuwe spons (Bellarmine Univ., Earth Life).