Huisdieren
Huisdieren
Heb je je ooit afgevraagd of insecten kunnen horen? Veel mensen geloven dat, omdat insecten geen zichtbare oren hebben, ze doof moeten zijn – maar dat is niet het geval. In de natuur is een scherp gehoor een vitale overlevingsmechanisme, en insectengehoor is een van de meest gesofistikeerde in het dierenrijk. De sprinkhaan dient als uitstekend voorbeeld van de manieren waarop veel insecten geluidsgolven kunnen ontvangen en verwerken.
Er is een populair misverstand dat sprinkhanen oren op hun poten hebben. In feite hebben sprinkhanen geen externe oren, maar horen via een orgaan genaamd tympanum. Dit tympanum ligt wel in de buurt van de basis van de achterpoten, wat waarschijnlijk de oorzaak is van dit geloof. Om sprinkhaangehoor beter te begrijpen, is een examen van hun anatomie nuttig.
De sprinkhaan is de gemeenschappelijke naam voor een lid van de orde Orthoptera, waartoe ook krekel en sprinkhanen behoren. Ze zijn gemiddeld 2,5 tot 7,5 cm lang, maar kunnen tot 12,5 cm groeien. Hun lichaam is gesegmenteerd in drie delen: kop, borst en buik. Ze hebben vier korte poten en twee grote, spierlijke poten voor springen. Volwassenen hebben twee paren vleugels en korte antennes. Het gehoororgaan, een groot membraan genaamd tympanum, ligt aan weerskanten van het eerste segment van de buik, nabij de basis van de achterpoten.
Volgens Friederike Gilbert en Norbert Elsner in het Journal of Experimental Biology is gehoor bij sprinkhanen geëvolueerd voor het identificeren van roofdieren, prooi en potentiële partners. Het tympanum is de meest voorkomende manier van horen bij insecten, hoewel anderen horen door echolocatie of trilling van kleine haren op de huid. Tussen de tympanums liggen met lucht gevulde tracheale zakken die fungeren als intern geluidspad.
Als de meeste dieren hoort een sprinkhaan door geluidsgolven te ontvangen en te verwerken. Wanneer geluidsgolven worden ontvangen, werken ze zowel op het externe tympanum als op de interne kamers. De interactie tussen deze twee drukken en het tympanale membraan resulteert in het vermogen van de sprinkhaan te horen. Dit mechanisme is zo gesofistikeerd dat de capaciteit van een sprinkhaan om de richting van een geluidsbron te bepalen, die van een mens kan evenaren.
Naast het lokaliseren en vermijden van roofdieren, wordt akoestische communicatie bij sprinkhanen voornamelijk gebruikt voor de aantrekking van partners. Het mannetje initieert een roep, vaak een wiebelend of knapperend geluid, wat door het vrouwtje wordt gehoord. Het mannetje luistert vervolgens naar haar reactie en kan dankzij zijn gevoelige gehoor haar locatie met gemak bepalen. Zo helpt het gehoor van de sprinkhaan het voortbestaan van de soort te garanderen.