Huisdieren
Huisdieren
Mond- en klauwzeer is een zeer besmettelijke virale ziekte die runderen, varkens en andere hoefdieren aantast. Het kan tussen dieren en op mensen worden overgedragen door contact met geïnfecteerde dieren. Een ernstige uitbraak van mond- en klauwzeer vond plaats in Groot-Brittannië in 2001 en bracht een groot deel van het land tot stilstand.
Runderen lijden al eeuwen aan mond- en klauwzeer blaasjes en wonden, hoewel het virus dat mond- en klauwzeer veroorzaakt pas in het einde van de 19e eeuw werd ontdekt. Mond- en klauwzeer werd voor het eerst geïsoleerd door de Duitse bacterioloog Friedrich Loeffler in 1897. Nadat hij bloed van een geïnfecteerde koe door een Chamberlain-filter liet gaan, ontdekte hij dat mond- en klauwzeer kon worden overgedragen op gezonde dieren en dat het in feite een virus en geen bacteriële infectie was.
Grote uitbraken van mond- en klauwzeer bij runderen hebben plaatsgevonden in talrijke landen over de hele wereld. De Verenigde Staten hebben negen uitbraken geleden, met de laatste in 1929. Drie uitbraken hebben plaatsgevonden in het Verenigd Koninkrijk; een in 1967, een in 2001 en de laatste in 2007. Azië heeft relatief weinig uitbraken gehad vanwege de lage aantallen runderen in de regio, hoewel infecties werden opgemerkt in 1997, 2005 en 2010.
Runderen die lijden aan mond- en klauwzeer lijken suf en vertonen tekenen van kreupelheid. Zweren en blaasjes vormen zich langs het tandvlees en de tongen van geïnfecteerde dieren, waardoor eten en drinken pijnlijk wordt. Het zachte weefsel tussen de hoeven is ook gevoelig voor blaasvorming, wat resulteert in kreupelheid en tegenzin om te bewegen. Geïnfecteerde runderen kunnen ook kwijlen en met hun lippen smakken. De meeste dieren overleven mond- en klauwzeer, hoewel geïnfecteerde kalveren een hogere sterftegraad hebben dan volwassen dieren.
Er is momenteel geen behandeling beschikbaar voor mond- en klauwzeer. Het virus kan alleen worden ingesloten in geïnfecteerde kuddes. De meeste landen hebben een protocol voor het afhandelen van uitbraken dat het slachten van alle geïnfecteerde kuddes omvat. De kadavers worden vervolgens verbrand of begraven om te voorkomen dat de ziekte zich verspreidt. Na afvoer worden alle gebieden die tijdens het uitroeiproces zijn gebruikt gedesinfecteerd om overdracht op gezonde runderen te voorkomen.
Er zijn vaccins geproduceerd om mond- en klauwzeer uitbraken te helpen bestrijden, hoewel het virus extreem aanpasbaar is en voortdurend verandert, waardoor de vaccins grotendeels ondoeltreffend zijn. Zorgvuldige monitoring is de meest succesvolle preventiemethode voor het omgaan met mond- en klauwzeer uitbraken. Runderen die tussen landen worden verplaatst, worden voor export getest om er zeker van te zijn dat ze vrij zijn van de ziekte, en eventuele geïnfecteerde runderen worden verwijderd om overdracht te voorkomen.