Huisdieren
Huisdieren
Progressieve retina-altrofie (PRA) is een ziekte die geleidelijke afbraak en afsterving van celletjes in het oog veroorzaakt. PRA is zeldzaam bij katten, maar ras katten hebben een veel hogere kans dan huiskatten. De incidentie is hoogst bij Abessijnen, maar ook bij Perzen en Siamezen gemeld.
Diagnose vereist uitsluiten van andere oorzaken van gezichtsverlies: hoofd/oogletsel, FIV/FeLV infectie, prenatale toxoplasmose. Netvliesdegeneratie kan ook door taurine-, vitamine A- of E-tekort ontstaan, vaak bij katten met zelfgemaakte diëten.
De effecten zijn geleidelijk, pijnloos en beginnen kort na openen van de ogen. Na een korte periode van normaal gezicht daalt de lichtgevoeligheid langzaam. Eerst slecht nachtgezicht, later ook daggezicht, leidend tot complete blindheid rond 5 jaar. Eigenaren merken vroege tekens vaak niet op omdat katten zich aanpassen door reuk, gehoor en geheugen te gebruiken.
PRA is erfelijk. In ras katten door generaties van inbreeding op positieve eigenschappen geselecteerd, worden ook schadelijke genen versterkt. Het PRA-gen is zeldzaam en recessief; in de meeste katten geblokkeerd door een dominant gezond gen. Bij PRA-katten ontbreekt dit beschermende gen.
Er is geen bekende preventie voor PRA. Wel kunnen nutriënten de ooggezondheid ondersteunen. Een gebalanceerd dieet met voldoende taurine, vitamine A en E kan degeneratie vertragen. Kwalitatief goede commerciele dieetten bevatten de juiste hoeveelheden. Modedieetten en diepvriesvoedsel zijn berucht voor tekorten. Raadpleeg een dierenvoedingsdeskundige voor supplementen.
PRA blijft erfelijk omdat dragers gefokt worden. Katten met symptomen mogen niet gefokt worden; sterilisatie is verplicht. Bij aankoop van een ras kat met PRA: meld dit aan de fokker. Voor aankoop: onderzoek ouderdieren. Asielen hebben veel gezonde katten van alle rassen en leeftijden.
Blindheid is geen ramp. In een vertrouwde, veilige omgeving blijft de levenskwaliteit goed. Houd de kat binnen, weg van gevaren (kookplaten, open water). Zorg voor rust, geen verjaging door kinderen/dieren. Houd de omgeving consistent en netjes. De kat zal prima navigeren. Katten passen zich zo goed aan dat eigenaren maanden tot jaren later pas de blindheid ontdekken.