Huisdieren
Huisdieren
Inktvissen gebruiken inkt om zichzelf en hun eieren te beschermen tegen roofdieren. Alle inktvissen – meer dan 300 afzonderlijke soorten – en de meeste van hun verwanten, de achtarmen en zeekatten, hebben de vaardigheid om inkt te produceren en te gebruiken. Inktvissen beschermen zich op verschillende manieren met inkt, afhankelijk van het type roofdier dat hen bedreigt.
Het rookscherm is de bekendste manier waarop inktvissen inkt gebruiken. Inktvissen doorbrengen het grootste deel van hun tijd zwemmend in open water, kwetsbaar voor roofdieren. De inktvis heeft twee organen, een sifon en een inktzak, die openlopen in de mantel, de buitenste bedekking van het lichaam. Wanneer een roofdier, zoals een snel zwemmende vis, een inktvis benadert, vult de inktzak de mantel met inkt. De inktvis spuit de inkt naar het roofdier en gebruikt de sifon om water in zijn lichaam te zuigen, waarna het het water in een krachtige straal uitblaast. De inkt vormt een wolk die in het water zweeft en het zicht van het roofdier verstoort. De waterstraal verspreidt de inkt, waardoor de wolk groter wordt, en stuwt de inktvis snel naar een andere locatie.
Sommige roofdieren sporen inktvissen op door chemische zintuigen te gebruiken, in plaats van gezichtsvermogen. Om deze roofdieren te ontvluchten, is een rookscherm niet effectief. De inktvis gebruikt speciale chemicaliën in de inkt die de chemo-receptoren van het roofdier ongevoelig maken.
Om grotere roofdieren die inktvissen heel inslikken te ontgaan, maakt de inktvis lokkers die samen met de inkt worden uitgespoten. Deze lokkers heten pseudomorphen. Het zijn gekleurde klonteren slijm die naar het roofdier toe drijven. De inktvis gebruikt de inkt om de pseudomorphen een normale inktviskleur te geven, en maakt vervolgens zijn eigen lichaam lichter met behulp van zijn natuurlijke camouflage. Het roofdier snapt de inktvis-kleurige, inktvis-vormige lokker op, en de inktvis ontvangt. Jonge roofdieren die zijn bedrogen om pseudomorphen te eten, zijn in de toekomst ook minder geneigd om de inktvissoort die ze maakte aan te vallen.
Inktvissen kunnen inkt gebruiken om hun eieren te beschermen. Ze spuiten de inkt op kleine, eier-eterende roofdieren, zoals krabben en slakken. Soms jaagt de inkt deze kruipende wezens weg, ofwel door ze te irriteren en te verscheuren, ofwel door hun zintuigorganen te blokkeren. Sommige soorten gebruiken inkt ook om de schalen van hun eieren te camouleren.
De hoofdingrediënt van inktvisinkt is melanine, hetzelfde pigment dat zoogdierenharen en -huid kleurt. Net als haren en huid komt inkt in een scala aan kleuren van bruin tot blauwzwart voor. Inktvisinkt bevat ook slijm, wat de inkt dikker maakt en pseudomorphen vormt. De chemicaliën die de chemoreceptoren van roofdieren jammen, zijn neurotransmitters, waaronder dopamine en verschillende aminozuren.