Huisdieren
Huisdieren
De waaiermossel – wetenschappelijke naam Cyprogenia stegaria – en haar verwante, de westelijke waaiermossel of Cyprogenia aberti, zijn onder de bedreigde Noord-Amerikaanse mossels. Voornamelijk in rivieren en beken van de Ozark-bergstreek en de hooglanden van het Mississippi-rivierengebied, staan deze mossels voor uitsterven door factoren als giftige afvoeren en dammen. De levenscyclus en paringsgewoontes spelen ook een rol in hun afnemende populaties.
Waaiermossels, ook "parelmossels" genoemd om hun grote groene schelpen en parelachtinge lichamen, leven in zoetwaterstromen en rivierbedden in de centrale VS. Omdat volwassen mossels jarenlang op dezelfde plek leven, zijn ze kwetsbaar voor accumulatie van toxinen uit afvoeren en stortingen. Omdat hun reproductieve cyclus afhangt van de aanwezigheid van gashuizen zoals de slanke darter, beperkt een daling in die vispopulaties de kansen voor waaiermossellarven om te rijpen.
Om de eieren van een vrouwtje te bevruchten, moeten mannetjes waaiermossels stroomopwaarts van haar gepositioneerd zijn, zodat de stroom zaadcellen naar de eieren draagt. Bevruchte eieren ontwikkelen zich in de kieuwbuisjes van het vrouwtje tot kleine larven of glochidia, die later in het water worden afgegeven om zich te hechten aan de kieuwen van een passend gashuis. Het gashuis draagt de larven tot ze afvallen en volwassen worden in een nieuw gebied. Omdat volwassen mossels hun locatie nooit verlaten, zorgt dit voor een bredere verspreiding van de soort.
Elke mosselsoort is afhankelijk van specifieke gashuizen voor larvenverspreiding. Waaiermossel-glochidia hechten zich alleen aan de slanke en staartdarter, evenals de logperch en banded sculpin. Om een gashuis aan te trekken, vormt het vrouwtje een lok die een worm naboot uit zo'n 20.000 onbevruchte eieren. Wanneer een gashuis in de lok bijt, hechten de larven zich aan de kieuwen van de vis, waar ze blijven, meereizen met de vis en ervan voeden tot ze volwassen genoeg zijn om af te vallen op een nieuwe locatie.
Vanwege de ernstige daling in de populaties van waaiermossels en westelijke waaiermossels, blijven deze weekdieren op de rode lijst staan. Reddingspogingen richten zich op het zuiver houden van stromen en rivieren en het behoud van mossel- en vishabitats waar mogelijk. Het Center for Mollusk Conservation in Frankfurt, Kentucky, biedt een omgeving waar zwangere mossels contact kunnen maken met geschikte gashuizen om de overlevingskans van de soort te verhogen.